Ulam ko'y kamatis

ULAM KO'Y KAMATIS

ulam ko ngayon ay kamatis

na pampaganda raw ng kutis

kaya pala mukha'y makinis

walang tagyawat na matiris

sa tulong pala ng kamatis

ay napaibig ko si misis

mga tula ko'y walang mintis

kaya panay siya bungisngis

salamat sa iyo, kamatis

ang mukha ko'y naging malinis

lumakas pa ako't bumilis

sa hirap man ay nagtitiis

kumikilos tungo sa nais

na lipunang walang kaparis

lipunang walang bahid dungis

lipunang papawi sa burgis

bagamat bulok na kamatis

sa mukha ng trapo'y ihagis

tuloy sa pakikipagtagis

kahit na ulam ko'y kamatis

- gregoriovbituinjr.

08.25.2021

Pagiging patas

PAGIGING PATAS

nakikiisa ako sa bawat pakikibaka

ng mga maliliit, manggagawa't magsasaka

upang kanilang kamtin ang panlipunang hustisya

patungo sa lipunang walang pagsasamantala

pinapangarap ko'y isang lipunang makatao

kaya ko niyakap ang mapagpalayang prinsipyo

sinusuri't ipinaglalaban ang bawat isyu

upang tiyaking patas ang kahihinatnan nito

parehas at makatarungan ang nasang magawa

pangarap na maitayo'y lipunang manggagawa

kung saan pakikipagkapwa ang nasa't adhika

walang pang-aapi't pagsasamantala sa dukha

pagkat aktibista akong nangangarap ng patas

na lipunang walang kaapihan at pandarahas

kaya sa gatla ng noo ko'y iyong mababakas

ang pilat sa mga danas ng digmang di parehas

kawalang hustisya ba'y dapat hugasan ng dugo

upang pang-aapi't pagsasamantala'y maglaho

o sa anumang laban ay patas ding makitungo

kahit kaharapin pa'y burgesyang tuso't hunyango

- gregoriovbituinjr.

08.25.2021

Paslit

PASLIT

bagamat hitik sa bunga ang puno ng kalumpit

na paborito namang pitasin ng mga paslit

subalit kung mahuhulog sa puno'y anong sakit

kahit kapwa batang nakakita'y napabunghalit

bagamat paslit dahil sa kamurahan ng gulang

bawat isa sa kanila'y may angking karapatan

karapatan nila ang mag-aral sa paaralan

subalit di ang magbungkal sa mga basurahan

sa murang edad ay karapatan nilang maglaro

mag-aral at maglaro silang may buong pagsuyo

tatanda agad kung nagtatrabahong buong puso

gayong bata pa, ang kabataan nila'y naglaho

kung ang bunga ng kalumpit ay madaling mapitas

yaong batang nagtratrabaho na'y malaking bigwas

sa kanyang pagkabatang di na niya nadadanas

bata pa'y nagtrabaho upang makabiling bigas

protektahan ang bata, pagkabata'y irespeto

huwag hayaang sa maagang gulang magtrabaho

ngunit kung dahil sa hirap, gagawin nila ito

karapatan nila bilang mga bata'y paano?

- gregoriovbituinjr.

08.24.2021

* mga litrato mula sa google

Pagbati

pagbati ng makata'y maligayang kaarawan

asam kong lagi kang nasa mabuting kalagayan

di nagkakasakit, malusog ang puso't isipan

kumikilos pa rin kahit nasa malayong bayan

lalo na't matibay kang moog sa kilusang masa

habang nagpapatuloy pa rin sa pakikibaka

sa dukha't manggagawa'y patuloy na nakiisa

upang uring proletaryo'y umagos sa kalsada

maganda ang iyong tinuturo sa kabataan

nang sistemang bulok ay kanilang maunawaan

upang lipunang ito'y kanilang maintindihan

balang araw, sila'y magiging manggagawa naman

muli, maligayang kaarawan, aming kasama

tuloy ang laban, kamtin ang panlipunang hustisya

- gregoriovbituinjr.

08.24.2021

Imaginary number sa sudoku

IMAGINARY NUMBER SA SUDOKU

sa matematika o sipnayan ay may konsepto

ng imaginary number, malaking tulong ito

sa mga aplikasyon sa pamumuhay sa mundo

mahalaga ring gamitin sa abanteng kalkulo

tinatawag din ito sa iba namang termino

na complex number o masalimuot na numero

na di agad maunawa kundi aaralin mo

nasok sa isip ko nang naglalaro ng sudoku

tulad ng sudoku sa halimbawang naririto

sa unang kahong siyaman ay makikita ninyo

na dapat ilagay sa blangko'y dos, syete, o kwatro

ngunit dos at syete'y di maaari sa ikatlo

o ikatlong blangkong kahon na kwatro ang sagot ko

kwatro'y tinuring na imaginary number dito

at naging mabilis na ang pagsagot ng sudoku

sa ikalawa'y dos agad, mabubuo na ito

kaya sa sipnayan muling naging interesado

dapat magbasa-basa muli't ako'y magrepaso

ang complex number, ang number theory't tulad nito

sa sariling wika'y ipaliwanag ang konsepto

mapagaan ang sipnayan sa unawa ng tao

na maaaring pasanaysay maisulat ito

o sa patula kong paraan o maikling kwento

magpaliwanag ng sipnayan ngayon na'y misyon ko  

- gregoriovbituinjr.

08.24.2021

* ang tatlong larawan ay ini-screenshot ng makata habang naglalaro ng sudoku

Pananghalian sa opis

PANANGHALIAN SA OPIS

simpleng ulam na vegetarian sa opis kanina

pampahaba raw ng buhay ang talong, LONG talaga?

may sawsawang bagoong, gulay ang ulam tuwina

pati pampalusog ding sitaw, okra't kalabasa

marahil pampapayat din dahil wala nang karne

na pag nagkasakit, tititig na lang sa kisame

ang pasya kong maging vegetarian ay pasakalye

tungo sa kalusugan nang may mabuting diskarte

di naman ito salungat sa tutugpaing buhay

na malusog ang puso't diwa kahit nagninilay

habang ang diwa ng Kartilya'y isinasabuhay

at kasama ng obrerong nagkakaisang hanay

kumakain ng gulay at nakikibaka pa rin

vegetarian na'y budgetarian pa ang bulsa't turing

upang lumusog ang sinumang aktibistang gising

upang di sa sakit bumagsak, tuloy ang layunin

- gregoriovbituinjr.

08.23.2021

Paghihintay

PAGHIHINTAY

gutom ang inabot ko sa mahabang paghihintay

mahirap basta umalis sa pinuntahang hanay

at wala ring malapit na pagkakainang tunay

kahit sana may magbenta ng biskwit o tinapay

sa bawat paghihintay ay dapat magpakatatag

sikmura na'y humahapdi sa pilang di matinag

ang paisa-isang usad ng pila'y pampalubag

ngunit kagutuman ay sadyang nakapangangarag

kalahating oras, isang oras na nakapila

ang dalawang oras na pila'y kakayanin pa ba

di ko na kaya ang gutom, ako'y nakiusap na

sa katabi, ah, upang makalamon na talaga

naghanap ng makakainan sa dako pa roon

wala, hanggang ako'y lumabas sa pasilyong iyon

may vendor, walang kanin, ulam, biskwit ang mayroon

kaya biskwit ang inalmusal sa tanghaling iyon

aral: huwag kang aalis nang wala pang almusal

agahan ang gising, magluto, kumain, dumatal

nang maaga sa pupuntahan, huwag matigagal

kanina, nakuha rin ang hinintay kong matagal

- gregoriovbituinjr.

08.23.2021

Pighati

PIGHATI

di ko sukat akalain ang pighating nadama

ng inang lumuha dahil sa kawalang hustisya

aba'y paano pa kaya kung aktwal kong nakita

ang karumal-dumal na krimeng matutulala ka

pinupuntirya na ba nito'y ating katinuan

na maging katarungan ay di na pinapanigan

lalo't mga pagpaslang na'y dulot ng kabaliwan

pumapaslang alang-alang daw sa kapayapaan

imbes na sa katarungan at karapatang pantao

nakatutok ang rehimeng dapat nagseserbisyo

sa mga pagpaslang na umabot ng libu-libo

di na dumaan sa proseso o due process of law

hustisyang nakapiring kaya'y anong itutugon

sa nangyayaring karahasan sa ating panahon

katarungang hanap ay huwag sanang maibaon

sa limot o sa libingang nasa dako pa roon

- gregoriovbituinjr.

08.23.2021

Kerima

KERIMA

ipinangalan siya sa bantog na manunulat

at sa isang aktibistang nagsakripisyong sukat

isa rin siyang makatang tula'y dapat mabuklat

upang basahin paano namulat at nagmulat

ayon nga kay Robert Frost sa tulang The Road Not Taken

na kamakailan lamang ay aking isinalin

nilandas niya ang lansangang bihirang tahakin

upang paglingkuran ang masang dapat palayain

ang kanyang naging buhay ay kapara rin ng tula

minsan ay nakabartolina sa sukat at tugma

may malayang taludturan din tungo sa paglaya

habang tapat na naglilingkod sa bayang dalita

di man kilalang personal, nababasa ko siya

dahil kanyang mga akda'y kung saan naglipana

at nang nangyari sa kanya sa balita'y nabasa

ay tanging paghanga ang maiaalay sa kanya

bilang makata'y pagpupugay ang tanging paabot

sa kanyang pagkamatay na lipunan ang kasangkot

siyang hangad na ituwid ang sistemang baluktot

at palayain ang bayan mula sa mga buktot

- gregoriovbituinjr.

08.22.2021

* litrato mula sa google

Kamulatan

KAMULATAN

kung kumportable lang sa buhay, di makasusulat

ano pang dahilan ng pagkathang walang katulad

ano pang rason ng manunulat upang manumbat

at mga kabulukan ng lipunan ay ilahad

kung kumportable lang sa buhay ay di na kakatha

dahil nasa toreng garing na ako't pinagpala

ano pang makikita ko roong dapat itula

kundi purihin lang ang yaman at mga kuhila

di man kumportable, manggagawa't dukha'y karamay

kaya sa paligid ko'y laksang paksa'y nahalukay

naisusulat ang dusa't lungkod sa simpleng bagay

tulad ng mga sugat na sa puso nakaratay

nararamdaman ng makata ang hikbi't hilakbot

sa bulok na sistemang ngitngit ang idinudulot

paraan niya'y ilantad ang sistema ng buktot

linisin ang dumi't ituwid ang mga baluktot

humihikbi ang loob, sa labas ay nakangiti

ganyan ang makatang nakatawa ngunit may muhi

sa sistemang bulok na ayaw niyang manatili

lalo't pagsasamantala ng tusong naghahari

mahirap pa sa daga ang kalagayan sa lungga

at sa mundong iyon ay nalilikha ang paglaya

na sa lipunang pangarap ay mulatin ang dukha

at panlipunang hustisya'y itaguyod sa madla

- gregoriovbituinjr.

08.23.2021

Kape tayo

KAPE TAYO

aba'y tara, tayo muna'y magkape

habang nagpapahinga ngayong gabi

at mag-usap anong tamang diskarte

sa pagtapal ng butas sa kisame

sapagkat nagbaha na naman dine

magkape habang pinagninilayan

ang mga nakaraang karanasan

pag-usapan ang mga tunggalian

sa pagitan ng unyon at kawatan

at nangyayari sa pamahalaan

dapat na may kongkretong pagsusuri

sa mga usapin at katunggali

bakit sa lipunan, may naghahari

may nagsasamantala't mga uri

kahirapa'y paano mapapawi

salamat sa pagdamay mo sa akin

ngayong gabing utak ko'y pagod na rin

dahil sa kasawiang dapat dinggin

upang lumuwag ang nakahihirin

at malutas na ang alalahanin

- gregoriovbituinjr.

08.22.2021

Sahod-ulan

SAHOD-ULAN

umulan ng malakas kaninang bago maggabi

nagbaha na naman, may butas pa rin sa kisame

kahit inayos na ito ng isang anluwage

kailangan muling maglampaso sa tabi-tabi

subalit sa kusina'y nakapagsahod ng ulan;

anang isang manunulat na aking kaibigan

na namayapa na'y maling tawaging tubig-ulan

dahil tubig na ang ulan, siya'y naunawaan

heto, may naipong sahod-ulan sa palanggana

bagamat pag-ipon nito'y di ko sadyang talaga

naiwan lang ang palanggana matapos maglaba

napuno na pala ng tubig nang aking makita

salamat sa sahod-ulan, mayroong magagamit

di sa pagluto, kundi paglampaso't pagliligpit

ng maraming kasangkapang lilinisin kong saglit

tulad ng baso't pinggan, kubyertos, basahan, damit

ganyan na ang aking gagawin, akin nang sinadya

magsahod-ulan, mag-ipon na ng tubig sa timba

tulong na ito ng kalikasan sa manggagawa

kaya kalikasan ay alagaan nating pawa

- gregoriovbituinjr.

08.22.2021

Ermitanyo

ERMITANYO

kaytagal kong ermitanyo sa puso ko't hinagap

na tanging panitikan ang madalas na kausap

kahit matao sa rali'y bihirang pangungusap

ang sinasabi nitong bibig sa nakakaharap

para bang laging nangangarap sa harap ng masa

bagamat sumisigaw ng panlipunang hustisya

maging karapatang pantao'y inihihiyaw pa

subalit ermitanyong masaya sa pag-iisa

hanggang maging taong opisina, mag-isa pa rin

sa malaking lamesa'y nagsosolo kung kumain

kung anu-anong nasa paligid na'y papaksain

mag-isang lumilikha lalo't di mo kausapin

nasa daigdig ng panitikan ang puso't diwa 

ng ermitanyong itong nais maging manunula

ngunit sadyang makwento basahin mo lang ang katha

napakaraming sinasabi, lagi mang tulala

ganyan ang buhay ng ermitanyo sa opisina

mukhang kuntento't masaya, mukhang walang problema

bagamat may mga nakatagong sugat at dusa

na hanging amihan lang ang madalas makakita

- gregoriovbituinjr.

08.22.2021

Itigil ang demolisyon

ITIGIL ANG DEMOLISYON

nginig na pag narinig ang salitang "demolisyon"

nakakakilabot pag nawalan ng bahay ngayon

ang demolisyon ay giyera, digmaan paglaon

sa maralita, demolisyon ay matinding hamon

sadyang nakakataranta sa aba nilang buhay

pagkat sa demolisyon, isang paa'y nasa hukay

kaya pinaghahandaan ang sagupaang tunay

upang tuluyang ipagtanggol ang kanilang bahay

ngunit daanin muna sa maayos na usapan

dapat makipag-negosasyon sa pamahalaan

upang di matuloy ang demolisyon at digmaan

sa pagitan ng maralita't maykapangyarihan

dahil lalaban bawat maralitang may dignidad

pagkakaisa sa pagkilos ang dapat matupad

sana'y di na humantong pa sa demolisyong hangad

ng nagpapagibang sa dahas ay walang katulad

"Itigil ang demolisyon!" sigaw ng maralita

"Ang tanging nais namin ay buhay na mapayapa!

Ayaw naming maghanda sa pakikipagsagupa! 

Subalit di kami aatras kung hangad n'yo'y digma!"

- gregoriovbituinjr.

08.22.2021

* litratong kuha ng makatang gala noong SONA 2021

Kung may dinaramdam

KUNG MAY DINARAMDAM

di ko mabigkas yaong muhing sukat ipagdamdam

di masabi ang mga sugat na dapat maparam

torpe, kimi, mahiyain, aba'y kanilang alam

subalit minsan, pananahimik pa'y mainam

pagkat ayoko ring makasakit ng saloobin

ng aking kapwa, kaaway man siya kung ituring 

ah, mabuti pang sinumang maysala'y patawarin

kung wala namang krimen, nasaktan lang ang damdamin

sakaling dinanas mo'y pagkabigo sa pag-ibig

di mo pa lang nakita ang kahalikan ng bibig

balang araw, si Kupido'y sa iyo rin papanig

makikita mo rin siya't kukulungin sa bisig

kung sinuntok ka ng kaaway mo dahil sa utang

aba'y may utang siya sa iyong pagbabayaran

pag katipan mo'y sinalisihan ng kaibigan

aba'y tiyak na kandila ninyo'y magsosolian

kung sakaling may dinaramdam, subukang magsuri

kung may dinaramdam, paghilumin muna ang muhi

bawat kalutasan kasi'y pagbabakasakali

baka magpahilom lang ay panahon, di madali

kung gaganti'y pag-isipan nang apatnapu't apat

di rin naman madaling magpatawad kung mabigat

yaong pagkakasalang di mo akalaing sukat

isiping may solusyon at katapat din ang lahat

- gregoriovbituinjr.

08.22.2021

Kwentong gasul

KWENTONG GASUL

mula Nobyembre hanggang Hulyo ang itinagal din

ng pininturahan kong gasul dahil kalawangin

pina-refill ko, di pwedeng ipagpalit ang gasul

walang tatak, refill nga lang, di na ako tumutol

kinabukasan pa nang pina-refill ko'y nakuha

limangdaan dalawampu't limang piso'y halaga

sa opis ginamit, walong buwan bago naubos

kaytagal ding nagsilbi sa kagaya kong hikahos

nang naubos na ang pulang gasul, ginamit naman

ang reserbang asul na gasul na pinatago lang

ng isa pang samahang sa inupahan umalis

na gamit ko ngayon, kaysa sa gutom ay magtiis

paumanhin sa samahang iyon at nagamit ko

magkagayunpaman, isang ito'y utang sa inyo

na babayaran din pagdating ng tamang panahon

tanging pasalamat ang paabot sa inyo ngayon

datapwat mauubos na rin ang asul na gasul

may tatak, maipagpapalit ang gasul na asul

ang problema na lang, ang pambili'y saan kukunin

di ko pa nakuha ang salapi sa pagsasalin

di ako nag-aalala, tulad nami'y matatag

nakararaos, anumang problemang nakalatag

pagkat kami'y aktibistang Spartan, mandirigma

nagpapatuloy sa pagkilos, gasul man ang paksa

- gregoriovbituinjr.

08.22.2021

Lipunang pangarap

LIPUNANG PANGARAP

isang sistemang parehas, lipunang manggagawa

ang pangarap naming itayo, kasama ng dukha

kami'y kumikilos tungo sa lipunang malaya

at walang kaapihan, lipunang mapagkalinga

kaya ngayon ay nakikibaka kaming totoo

upang itayo'y asam na lipunang makatao

na walang pagsasamantala ng tao sa tao

kalagayan ng tao sa mundo'y sosyalisado

ang kapitalistang sistema'y tuluyang palitan

nang mas abante't patas na sistema ng lipunan

anupaman ang tawag, kung sosyalismo man iyan

mahalaga'y pantay at parehas ang kalakaran

papalit sa uring kapitalista'y ang obrero

na siyang mamumuno sa lipunang makatao

walang maiiwan, pulubi man, sa pagbabago

lahat ay nakikipagkapwa't nagpapakatao

kung ugat ng kahirapa'y pribadong pag-aari

di na iyan dapat pang umiral ni manatili

pagsulpot ng iba't ibang uri'y dapat mapawi

pakikibaka mang ito'y pagbabakasakali

iyan ang pangarap ko't pangarap din ng marami

kaya sa pakikibaka'y nagpapatuloy kami

upang sa kahirapan, ang tao'y di na sakbibi

may paggalang sa dignidad, bawat isa'y kasali

- gregoriovbituinjr.

08.21.2021

Sa gitna ng pandemya

SA GITNA NG PANDEMYA

patuloy pa rin ang makauring pakikibaka

ng manggagawa kahit nasa gitna ng pandemya

paano na ang bukas at kalusugan ng masa

ang mamamayan ba'y may nakukuha pang ayuda

gayunpaman, bilin pa rin sa atin ay pakinggan

alagaan ang pamilya't ang ating kalusugan

kumain ng gulay at magpalakas ng katawan

magbitamina, magpakatatag, magbayanihan

mag-face mask, mag-alkohol, laging mag-social distancing

mag-face shield tuwina't sa labas ay huwag alisin

pag-uwi, damit at sapatos ay agad hubarin

maghilamos, magbanlaw, bagong damit ay suutin

kung walang pupuntahan, huwag lumabas ng bahay

ibang-iba na ngayon ang kalakaran ng buhay

dahil sa pandemya'y nag-iingat na tayong tunay

sana lang, tama ang palakad nila't walang sablay

dahil pag walang trabaho'y tiyak na walang kita

dahil pag walang kita'y magugutom ang pamilya

dahil inaabot ng walang pera'y pagdurusa

dahil gutom ang dinaranas pag walang ayuda

ganyan dito sa lungsod, di tulad sa lalawigan

masikip, dikit-dikit sa lungsod at pamayanan

kaya kung di mag-iingat, baka magkahawaan

habang mayorya'y sakbibi pa rin ng kahirapan

- gregoriovbituinjr.

08.21.2021

* litratong kuha ng makatang gala mula sa mga nasaliksik na babasahin sa aklatan ng opisina ng paggawa

Babasahin sa paggawa

BABASAHIN SA PAGGAWA

kung mababasa lang ang lathalaing paggawa

baka naghimagsik na ang nagtatrabahong madla

laban sa sistemang pinaiiral ng kuhila

o mga taksil na tubo lang ang inaadhika

samahan sa paggawa'y patuloy na umiiral

habang lipunang pangarap nila'y pinangangaral

mula sa primitibo komunal, alipin, pyudal

at paano palitan ang sistema ng kapital

mayroong hanggang reporma lang ang inaadhika

animo'y pinakikintab ang gintong tanikala

nais ng marami'y rebolusyon ng manggagawa

at itayo ang isang lipunang mapagkalinga

ang mga araling ito'y dapat nating basahin

mga babasahin itong dapat nating aralin

at kung kaya, bawat manggagawa'y pagkaisahin

patungo sa lipunang makatao'y pakilusin

- gregoriovbituinjr.

08.21.2021

* litratong kuha ng makatang gala mula sa mga nasaliksik na babasahin sa aklatan ng opisina ng paggawa

Ang buwan ko'y Agosto

ANG BUWAN KO'Y AGOSTO

sinilang man akong Oktubre, buwan ko'y Agosto

pagkat Buwan ng Wika kaya ito'y pinili ko

di lang malapit sa puso't diwa ang paksang ito

kundi paksang tagos na tagos sa kalooban ko

ang buwan ng Agosto'y buwan din ng Kasaysayan

tinataguyod ko ang Kartilya ng Katipunan

aktibo ring kasapi ng grupong Kamalaysayan

o Kaisahan sa Kamalayan sa Kasaysayan

pagpapayabong ng wika'y tungkulin ng makata

kaya pag Agosto'y aktibo sa Buwan ng Wika

di man makadalo sa programa'y katha ng katha

nag-aambag ng katutubong salita sa tula

isinilang ang bansa nitong buwan ng Agosto

nang sedula'y pinunit ng mga Katipunero

hudyat ng pakikibaka ng karaniwang tao

upang kalayaan ng bayan ay kamting totoo

dalawang paksa, Buwan ng Wika at Kasaysayan

mahahalagang isyu sa tulad kong mamamayan

na kahit di Agosto'y sadya kong tinututukan

na bigyang halaga ang historya't wika ng bayan

sariling wika't kasaysayang tagos sa puso ko

bilang mangangatha ng tula, sanaysay at kwento

sa nakakakilala, ito ang masasabi ko:

ako man ay Pulang Oktubre, buwan ko'y Agosto

- gregoriovbituinjr.

08.21.2021