Nakarami na rin ako ng nagawang ekobrik

nakarami na rin ako ng nagawang ekobrik
sa boteng plastik ay pinagsikapan kong isiksik
ekobrik ay libingan na ng laksa-laksang plastik
ekobrik ay libangan ko na ring nakasasabik

kayraming naipong plastik habang may kwarantina
pinatitigas na parang bato, pindutin mo pa
pag binato ng plastik ni misis, masakit pala
parang haloblak ang ginawang ekobrik, ano ba?

isang tulong na rin ito sa ating kalikasan
upang basura'y mabawasan sa kapaligiran
isang ekstrang gawain man ito'y pinagsikapan
upang makatulong din sa kapwa't sa sambayanan

ang naipong plastik sa malaking bag na'y naubos
ang basura'y di napunta sa laot, nakamenos
pakiramdam mo'y masaya't nakatulong kang lubos
ginawa sa panahong kwarantina kahit kapos

- gregbituinjr.

Dalawang payak na tanaga

I

lagi kang magsisikap
nang kamtin ang pangarap
dinanas man ang hirap
at buhay mo'y masaklap

sige lang, magsikap ka
magsipag sa tuwina
gumawa hangga'y kaya
at ika'y malakas pa

II

manggagawa, obrero
uri, organisado
lipuna'y aralin mo
kapitalismo'y ano

kaharap man ang sigwa
kaya mo, manggagawa
ang obrero'y dakila
sa lupang pinagpala

- gregbituinjr.

Ayoko nang umabot ng otsenta sa pagtanda

ayoko nang umabot ng otsenta sa pagtanda
na inabot ko lang iyon dahil nakatunganga
na di ka man lang nakatulong sa bayan o madla
mabuti nang mamatay sa laban kaysa tumanda

mahalaga laging may nagagawa ka sa bayan
sa iyong kapwa tao, maging sa kapaligiran
may nagagawa ka ba para sa kapayapaan?
ipinaglaban mo ba ang pantaong karapatan?

mabuti nang makipaglaban at baka magwagi
mabuting maglingkod sa bayan kaysa naghahari
kung bulok ang sistema'y bakit pinananatili
ayokong tumanda kung tahimik na lang palagi

ayokong kain, tulog, trabaho, paikot-ikot
kain, tulog, trabaho, kain, tulog, nababansot
ang utak, ayokong tumandang turumpong kangkarot
kung ganito lamang, otsenta'y ayokong maabot

- gregbituinjr.

Kinsenas na naman

Kinsenas na naman, sahod ng mga manggagawa
Ibigay sana'y tamang presyo ng lakas-paggawa
Natataguyod sana ang magandang halimbawa
Subalit switik nga ang kapitalistang kuhila
Espesyal na araw na aba pa rin ang paggawa

Nagtatrabaho upang ang pamilya'y may makain
Ang kalusugan ng pamilya'y dapat atupagin
Sa bawat araw, kitang sahod ay dapat ipunin
Na pati edukasyon ng anak ay iisipin
Ang pag-iimpok para bukas ay mahalagahin

Nananatiling ganyan, paikot-ikot ang buhay
Ang kinsenas at katapusan ay dapat manilay
Manggagawa kang sa pamilya'y kayraming inalay
Anak mo sana'y magsikap at mag-aral ngang tunay
Na ganyan pa rin ang iyong buhay hanggang mamatay

- gregbituinjr.

Ang kalayaan sa pamamahayag

ANG KALAYAAN SA PAMAMAHAYAG

Sinaliksik at sinulat ni Greg Bituin Jr.

Sa ating Konstitusyong 1987, Artikulo III, Seksyon 4, ay nasusulat: "No law shall be passed abridging the freedom of speech, of expression, or of the press, or the right of the people peaceably to assemble and petition the government for redress of grievances." ("Walang batas na dapat ipasa na pumipigil sa kalayaan sa pagsasalita, ng ekspresyon, o ng pamahayagan, o ang karapatan ng mga tao sa mapayapang pagtitipon at hilingin sa pamahalaan upang malunasan ang mga hinaing. - salin ni GBJ.)

Ito rin ang pinaninindigan ng ating publikasyong Taliba ng Maralita. Kaya patuloy tayong gumagawa, nagsusulat ng mga akda, at naglalathala ng ating pahayagan. Dahil ang kalayaan sa pamamahayag ay karapatan ng bawat mamamayan. Walang anumang batas ang dapat pumigil sa kalayaang ito.

Sapagkat patuloy ang pagdaloy ng komunikasyon, animo’y walang hanggang ang mga titik sa bawat pahina, patuloy ang daloy ng mga salita lagpas pa sa hangganan ng mga bansa. May mata ang balita, may tainga ang lupa, ayon nga sa isang kasabihang Pinoy. Kaya inaabot ng ating pahayagan ang mata at tainga ng kapwa dukha. Subalit may nais pumigil ng kalayaang ito, tulad ng naganap na pagsasara ng ABS-CBN, ang naganap na pagkapaslang sa mahigit 30 mamamahayag sa Maguindanao massacre noong 2009 at di mabilang na pagpaslang sa mga mamamahayag. Ilang titik lamang subalit makapangyarihan ang mga titik na nasa pahayagan.

Bilang mamamahayag ng Taliba ng Maralita, malaking pundasyon ng ating isinusulat ang mga salita. Kaya mabigat ang nakaatang na responsibilidad sa bawat salitang ating ipinahahayag. Kaya dapat maingat tayo upang hindi tayo mapahamak sa mga halibyong (o fake news), at talagang seryoso tayong ang bawat isinusulat natin ay batay sa tunay na pangyayari. Dahil hindi na natin mai-edit ang mga impormasyong isinulat natin pag ito’y nalathala na at naipamahagi na ang pahayagan sa kapwa maralita.

Subalit dapat nating gampanan ang ating misyon – ang magbalita, mag-ulat, magmulat at mambatikos kung kailangan. Mahalaga’y naninindigan ang Taliba ng Maralita sa katotohanan at pagmumulat sa mga kapwa dukha tungo sa pangarap nating lipunang makataong iginagalang ang dignidad at pagkatao ng bawat mamamayan.

* Isinulat para sa Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), at nalathala sa isyu nito ng Mayo 1-15, 2020, pahina 2.

Ingat, baka matibo

ingat, baka matibo, ang sabi ng aking pinsan
nang minsang kami'y naglalakad doon sa tubuhan
may tibo raw na anong liliit sa sa dahon niyan
na dapat ko raw iwasan upang di masugatan

dahil doon, maraming salamat sa kanyang payo
kaya sa masukal, nag-iingat ng taos-puso
di lang sa ahas mag-ingat kundi pati sa tibo
pagkatakot sa madadawag ay agad naglaho

kaya kahit mapunta ako sa ibang probinsya
mag-ingat sa madadawag ay ginagawa ko na
mahirap maisahan, kahit tibo lang ay isa
aaringking ka sa sakit, buong araw na dusa

may lason man o wala, pag sa balat mo'y tumusok
kung kagat man ng langgam iyon ay di ko pa arok
magandang pagsasanay nang makaiwas sa tusok
maging maingat saan mang mapasuot na sulok

- gregbituinjr.

Paninilip

naninilip siya sa butas nang aking mahuli
ngunit di siya umaamin, walang sinasabi
upang malaman ang totoo'y sisilip din dini
upang magkasala rin ako't dalawa na kami

paano kung ako'y pagbintangan ding namboboso
o kaya'y nagmamanman siya't may ibang sikreto
depende marahil sa lugar o katayuan n'yo
kung matatakasan agad ang sitwasyong ganito

bakit nga ba may masasaya kapag naninilip
dahil ba pulos libog ang nadama't naiisip
o baka tumatayo na kapag nananaginip
kaya dapat ilabas ang kung anong halukipkip

sana'y walang mangyaring masama sa binosohan
sana'y hanggang silip na lang ang kanyang maranasan
huwag na sanang sumobra't lumampas sa hangganan
at panatilihin na lamang ang kapayapaan

- gregbituinjr.

Nagagalit sa sarili

nagagalit sa sarili pag ako'y pumapalpak
di ko sinisisi ang asawa ko't mga anak
o kahit kaibigan, kakilala, kamag-anak
sarili lang ang sisisihin pagkat ako'y tunggak

bakit iba'y sisisihin sa pagkakamali ko
sila nga ba ang talagang nagkamali o ako
mahirap bang sa sarili'y tanggapin ang mali mo
tatanggapin ko ang mali upang makapagwasto

ilang beses na rin ba akong gumapang sa lusak
ilang beses na sa pagkilos muntik mapahamak
ilang beses nang nakatikim ng suntok at tadyak
ilang beses na rin ba akong gumanti't nanapak

kapalpakan ko ba'y maisisisi ko sa iba
o sarili'y pakasuriin at mag-analisa
magwasto upang makapaglingkod pa rin sa masa
sarili'y ayusin kung narito ang diperensya

nangyari'y pagnilayan, magwasto kung kailangan
magpakatao ka pa rin sa harap ng sinuman
makipagkapwa, di man makatao ang lipunan
gawain at tungkulin mo'y pagsikapang galingan

- gregbituinjr.

Bukrebyu sa aklat na "Si Andres Bonifacio at ang Himagsikan"

Bukrebyu: Ang aklat na SI ANDRES BONIFACIO AT ANG HIMAGSIKAN ni Jose P. Santos

Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nabili ko ang aklat na Si Andres Bonifacio at ang Himagsikan noong Disyembre 9, 2019 sa Popular Bookstore sa Lungsod Quezon sa halagang P50.00 lang. Laking tuwa kong magkaroon ng makasaysayang aklat na ito para sa aking koleksyon.

Ito'y sinaliksik at sinulat ni Jose P. Santos at may Paunang Tula ni Jose Corazon de Jesus. Umaabot ito ng 52 pahina at ikalawang paglilimbag na ito noong 1935.

Isinalaysay dito ni Santos ang mga nasaliksik niyang talambuhay ni Gat Andres Bonifacio, tinalakay at nilathala rin ng buo ang mga sanaysay ni Bonifacio na "Ang Dapat Mabatid ng mga Tagalog" at "Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan", dalawang liham ni Bonifacio, at kanyang mga tulang "Pag-ibig sa Tinubuang Bayan", "Katapusang Hibik ng Pilipinas", "Tapunan ng Lingap" at "Ang mga Cazadores", at salin ni Bonifacio ng Mi Ultimo Adios ni Gat Jose Rizal.

May kopya rin ng ulat ni Heneral Lazaro Makapagal, na pinadala kay Jose P. Santos, may petsang Hunio 27, 1929, hinggil sa naganap noong Mayo 10, 1897, nang pinaslang sina Andres at Procopio Bonifacio ng grupong pinamunuan ni Makapagal.

Naroon din ang dalawang ulat, may petsang Marso 31 at Nobyembre 26, taon 1926, si Epifanio delos Santos, direktor ng Philippine Library and Museum, hinggil sa mga natuklasang buto ni Bonifacio.

Anupa't napakaraming datos ang ating malalaman tungkol sa buhay, sulatin, at kamatayan ng ating dakilang bayani. Dapat din itong mabasa ng sinumang nagmamahal sa kalayaan ng bayan at nakikibaka para sa kaginhawaan ng bawat tao sa daigdig.

* Unang nalathala sa Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Mayo 1-15, 2020, pahina 16.

Tanong ni esmi

ano na namang iniisip mo, tanong sa akin
ang laman ng isip ko'y kayhilig niyang tanungin
nagagambala tuloy ang pagninilay sa hangin
lumilipad na naman ang isip sa papawirin

ano bang nasa isip ko habang nakatunganga?
kayhirap bang sagutin, o nasa isip ko'y wala?
iniiba ko ang usapan, may panibagong paksa
ano bang lulutuin ko, anong ulam mamaya?

kahit di naman iyon ang talagang nasa isip
baka kakatha o may diwata sa panaginip
baka sa gilid ng balintataw ay may nahagip
baka prinsesa'y nasa panganib, dapat masagip

tanong sa akin, ano na namang iniisip mo?
o bakit sa ganyang klaseng tanong, ako'y kabado?
dapat bang laging may handang sagot na inimbento?
tortyurer ko ba siya nang ako'y nakalaboso?

ano bang lulutuin, anong ating uulamin?
handang tugon, eh, paano kung tapos nang kumain?
at pipikit na, ewan ko, paano sasagutin
pagkat di ko alam anong bigla kong sasabihin

marahil, nasa isip ko'y mababasa sa akda
biyograpiya raw ng makata'y nasa kinatha
ngunit may nasa isip na di dapat tinutula
anong nasa isip ko, tula, tulala, o wala?

- gregbituinjr.

Dahil walang pagemaker, ginamit ko'y microsoft word

sa paggawa nga ng dyaryo, pagemaker ang gamit ko
ngunit sa mga computer shop ay wala na ito
kaya microsoft word na'y gamit ko sa pagdisenyo
ng pahayagan, ng magasin, maging ng polyeto

isulat muna sa papel ang iyong inaakda
para handa na pag sa kompyuter ka na nagtipa
pag may wifi, pwedeng sa facebook sa selpon gumawa
pag nasa kompyuter na, saka kopyahin ang katha

nakaplano na sa isip ang buong pahayagan
isulat sa notbuk bawat pahina't nilalaman
ige-grayscale mo sa internet ang mga larawan
ilagak sa facebook group o i-email lahat iyan

saanmang computer shop, microsoft word ay laganap
sulatin mo'y i-download sa facebook o email na app
o i-copy paste muna sa notepad ang iyong na-tayp
mula notepad sa microsoft word, ilipat mong ganap

i-column sa isa, dalawa, batay sa disenyo
parang pagemaker pero microsoft word ang gamit mo
batay sa plano, ilagay mo ang teksto't litrato
pag natapos na'y tiyaking mai-p.d.f. ito

i-u.s.b. ang p.d.f. file, pag may pondo'y dalhin
sa palimbagan upang maging dyaryo o magasin
bahala silang maglimbag hanggang ito'y tiklupin
pag gawa na'y ipamahagi o ibenta mo rin

- gregbituinjr.

Kung walang kompyuter, magdisenyo sa selpon

kailangang sadya ng matinding pagtitiyaga
kung selpon lang ang iyong gamit sa bawat pagkatha
buti't may app na pwede kang magdisenyo't lumikha
ngunit app ay araling mabuti nang maunawa

kung walang laptop at walang bukas na computer shop
malaking tulong sa gawain ang na-download na app
microsoft word, gmail, notepad, mada-download mong ganap
photo editor, wordpress, sa internet nga'y laganap

lalo't kwarantina, wala kang anumang magamit
kundi selpon lang, oo, selpon lang na anong rikit
saan ka man pumunta ay madali mong mabitbit
dapat lang magtiyaga kung gusto'y nais makamit

huwag kang maaburido, matutong magtiyaga
teknolohiya'y maraming hinahain sa madla
aralin ang app, paisa-isa't may magagawa
huwag mainip, selpon man, maraming malilikha

- gregbituinjr.

Buhay na bibitin-bitin

buhay na bibitin-bitin
ay laging pakaisipin
di dapat sising alipin
kundi tayo'y kawawa rin

magsikap lagi't magsikap
pagkat daig ng maagap
ang masipag, kung mangarap
tayo'y dapat may paglingap

isang kahit, isang tuka
ang buhay ng maralita
nawa'y huwag matulala
pag kahirapa'y lumala

wala mang kasiguruhan
ang buhay ng mamamayan
suriin mo ang lipunan
pati na pamahalaan

bakit ba may asindero
bakit may kapitalismo
nasaan ang pagbabago
bakit may uring obrero

kanilang pinanatili
ang pribadong pag-aari
kaya mayama'y nagwagi
at mga dukha'y pighati

kaya dapat maghimagsik
kung ayaw mata'y tumirik
rebolusyon na ang hibik
laban sa mga suwitik

pangarap nating sumaya
tila may bagong pag-asa
itatayong sama-sama
ang lipunan nitong masa

- gregbituinjr.

Kwento ng pagkamulat

nagisnan ko ang liwanag sa aking mga mata
mula sa pagkahimbing ay dumatal ang umaga
tila sikat ng araw ay panibagong pag-asa
habang kinakaharap ang laksang pakikibaka

namulat akong di magkapantay ang kalagayan
ng samutsaring tao sa kinagisnang lipunan
tanong ko: bakit may mahirap, bakit may mayaman
sistema'y inaral upang di magulumihanan

di ko mawari bakit ganito sa bayan natin
dapat ang lipunang ito'y suriin at baguhin
mayaman ang mapagsamantala't mapang-alipin
gayong dukhang inaapi'y mga kapwa tao rin

"Iisa ang pagkatao ng lahat," ang sabi nga
ni Gat Emilio Jacinto na bayaning dakila
dahil dito'y hinanap ang diwang mapagpalaya
hanggang aking makasama ang uring manggagawa

nagsuri't aking natutunan ang kanilang layon
sila pala'y may dakilang papel upang bumangon
ang mga api't pinagsasamantalahang nasyon
prinsipyo ng uring manggagawa, ito ang tugon

dahil sa kanila'y namulat ako't naririto
prinsipyo't misyon ng uring obrero'y niyakap ko
at aming itatayo ang lipunang makatao
salamat sa nagmulat sa akin, mabuhay kayo!

- gregbituinjr.

Kwento ng pagkabulag

nawala na ang liwanag sa aking mga mata
di na mapagmasdan ang mga tanawing kayganda
di na rin masilayan ang magagandang sagala
ang mga nasa isip ay di na rin maipinta

pakiramdam ko, tila ba daigdig na'y nagunaw
pati pakikipagkapwa tao'y di na matanaw
na panlipunang hustisya'y may tarak na balaraw
totoo pa'y kayraming batang sa tokhang pumanaw

di ko lubos maisip bakit dapat pang mabulag
gayong mata'y iningatan lalo't nababagabag
kayraming krimeng naganap at batas na nilabag
pati na karapatang pantao'y pupusag-pusag

buti't bulag na di kita ang karima-rimarim
na pulos krimen, pagpaslang, korupsyon, paninimdim
sakaling makakita muli't di sanay sa dilim
nawa'y may hustisya pa rin sa kabila ng lagim

- gregbituinjr.

Bihirang magkape

bihira pa rin akong magkape, tulad ng dati
nagtitipid ng panggastos kaya di nagkakape
maliban kung may mag-alok sa pulong at nagsabi
ngunit di na magkakape kung ako pa'y bibili

lalo ngayong kwarantina, si misis ay mahilig
magkape kaya napapakape rin ang makisig
dapat nang magtipid ngayong panahon ng ligalig
kaya nagkakasya na lang sa mainit na tubig

kung sanay kang magkape, umaga, tanghali, hapon
gabi, di na ito basta-basta magawa ngayon
walang sahod, walang pambili, at walang limayon
buhay-lockdown na ito, tipid-tipid pag naglaon

masarap namang magkape lalo't kapeng barako
nagpapaaraw sa umaga't nageehersisyo
subalit sa panahong ang sitwasyon ay ganito
may dahilang maging kuripot, nasa lockdowan tayo

- gregbituinjr.

Patuloy ang page-ekobrik kahit umuulan

patuloy ang page-ekobrik kahit umuulan
kaylakas ng tikatik, aba'y nagraragasaan
animo'y may demolisyon, yero'y nag-aangasan
habang nage-ekobrik ay patuloy sa paggampan

matagal maggupit, daliri rin ay nangangalay
dapat din, loob ng plastik ay malinisang tunay
punasan ng basahan o banlawan at isampay
walang latak ng pagkain ang plastik na ginutay

mga ginupit ay ipapasok sa boteng plastik
dapat malinis upang walang mikrobyong sumiksik
dapat di rin basa, patpat na kahoy ang paniksik
gagawing sintigas ng bato ang bawat ekobrik

habang kwarantina, sa page-ekobrik tumutok
doon ililibing ang plastik na di nabubulok
mai-ekobrik din kaya ang mga trapong bugok
dahil mga plastik din itong nakasusulasok

- gregbituinjr.

Ngitngit ng kalikasan

kanina'y tirik ang araw, subalit nagbabadya
ang pagbuhos ng malakas na ulan, biglang-bigla
sa yerong bubong tila bato'y nagbagsakang lubha
sa nangingitim na ulap ay biglang kumawala

ibinuhos na ng kalikasan ang kanyang ngitngit
lalo't usok ng coal-fired power plants ay abot-langit
nang mapuno ng plastik ang dagat, nakakagalit
kalikasan ay nagwala't sa lupa gumigitgit

tuwang-tuwa naman ang magsasaka't nadiligan
ang mga tanim niyang nilinang sa kabukiran
habang animo'y basurahan ang mga lansangan
nagbaha pagkat sa kanal, plastik na'y nagbarahan

biktima ng ngitngit ng kalikasan ay tayo rin
batas ng kapaligiran ay alamin at sundin
huwag mo nang dumihan kung di mo kayang linisin
kalikasan ay buhay kaya alagaan natin

- gregbituinjr.

Bakit nga ba marami raw pasaway sa Maynila

Bakit nga ba marami raw pasaway sa Maynila

bakit nga ba marami raw pasaway sa Maynila
habang lockdown, laging iyon ang nababalita
dahil ba pasaway talaga ang taga-Maynila
o malapit kasi roon ang tagapagbalita

palibot ng Maynila ang mayorya ng masmidya
nasa Lungsod Quezon, Pasay, Makati, at saan pa
sa Malabon at Navotas ay swerteng makapunta
sila'y nasa sentro ng pulitika't ekonomya

nasa Maynila ang Malakanyang, ang nasa rurok
ng gobyerno, at pasaway din ba ang nasa tuktok
laki akong Maynila, sa distrito ng Sampaloc
kaya minsan naaamoy ang nakasusulasok

nasa Maynila rin ang matatandang kolehiyo
ang U.S.T., pinagdiwang na'y pang-apat na siglo
ang Letran ngayong apatnadaang taon na nito
pati ang La Salle, Mapua, San Beda, Ateneo

ang Kongreso'y nasa Q.C., Senado'y nasa Pasay
sakop ng Metro Manila, sila rin ba'y pasaway
ang totoo, nasa Maynila ang masmidyang hanay
kaya balita pag nilatag ay pambansang tunay

nasa Maynila ang balita, napapag-usapan
ng mga komentarista sa radyo't pahayagan
magrali sa Mendyola't pambansa na ang latagan
ganyan ang Maynila, na pasaway lang ay iilan

- gregbituinjr.
05.10.2020

Gisingin mo ako sa tagal nang pagkakahimbing

Gisingin mo ako sa tagal nang pagkakahimbing

gisingin mo ako sa tagal nang pagkakahimbing
na diyosa ng kagandahan ang aking kapiling
na kasama ko'y prinsesa mula sa toreng garing
na baka pantasyang ito'y tunay pag di nagising

sasabihing ako'y binangungot ng kagandahan
na isa palang diwata ang aking nakatipan
habang ako'y dalitang kapiling ng kagipitan
na ginhawa ng bayan ko ang tanging kasagutan

mutya'y naglalayag sa diwa ng abang makata
na tila bilanggong nakagapos sa tanikala
na sa pagkakahimbing ay tila di makawala
na tanging saksi sa kanya'y ang lobong maninila

dapat na akong magising, mayroon pang labanan
tulad kong mandirigma'y dapat handa sa digmaan
kasama'y hukbong mapagpalaya sa sagupaan
tunggaliang dapat na naming mapagtagumpayan

- gregbituinjr.